Consultatie over een ‘regeldruk beperkend’ wetsvoorstel | wijziging handelsregisterwetgeving

Op 21 januari jl. is een internetconsultatie van start gegaan over wijziging van de Handelsregisterwet 2007 en het Burgerlijk Wetboek. De wijzigingen zijn een gevolg van nieuwe regelgeving, onder meer de rol die de Kamer van Koophandel krijgt bij de fraudebestrijding (registratie bestuursverboden, overheidsregister van aandeelhouders).

Opmerkelijk is dat de voorgestelde wijzigingen volgens het minister van veiligheid tot structurele daling van regeldruk zouden leiden. Dat is natuurlijk niet het geval. Het handelsregister krijgt een centrale rol in onze gedigitaliseerde register-samenleving en zal een belangrijke rol gaan spelen in de monitoring van de burger.

Regeldruk | hoofdpunten van het voorstel

Over de verwachte effecten wordt in de aankondiging onder andere het volgende gezegd:

Dit wetsvoorstel leidt tot een structurele daling van regeldruk:

De mogelijkheid voor bestuursorganen om geconstateerde onjuistheden in niet-authentieke gegevens in het handelsregister terug te melden, bevordert de kwaliteit van het handelsregister en versterkt het economisch verkeer en gegevensverkeer tussen en met bedrijven en overheidsinstanties. Onnodig berichtenverkeer wordt voorkomen.
Het bonafide bedrijfsleven profiteert van de diverse maatregelen om personen met malafide bedoelingen of daden uit het handelsregister te weren of te halen.
De totstandkoming van het centraal aandeelhoudersregister leidt voor het notariaat tot lasten in de vorm van extra aandacht en tijd ten behoeve van het verstrekken van gegevens aan de Kamer van Koophandel en voorlichting aan cliënten. Op termijn realiseert het notariaat voordelen in tijd- en kwaliteit, als het centraal aandeelhoudersregister gebruikt kan worden als aanvullende bron voor aan zijn ambt verbonden uit te voeren recherchewerkzaamheden. (…)
Gegevens over het aantal werkzame personen per onderneming worden in de toekomst hoofdzakelijk verkregen uit de Polisadministratie, die het UWV naar aanleiding van de loonaangifte bijhoudt. Voor ondernemers vervalt het jaarlijks doorgeven van wijzigingen in het aantal werkzame personen in hun onderneming aan de Kamer van Koophandel. Naar schatting levert dit een structurele daling van administratieve lasten op van 10 miljoen euro per jaar.

Thema’s uit het voorstel

Enige thema’s uit het voorstel bespreek ik hierna. Het betreft:

  • Wijziging gronden ontbinding rechtspersonen door de Kamer van Koophandel
  • Het overheidsregister van aandeelhouders
  • Rol Kamer van Koophandel bij uitgifte van de Legal Entity Identifier
  • Zoeken op natuurlijke personen in het handelsregister
  • De rol van het  handelsregister bij bestrijding van criminaliteit

Wijziging gronden ontbinding rechtspersonen door de Kamer van Koophandel

In het voorstel zijn twee aanvullende gronden voor ontbinding door de Kamer van Koophandel opgenomen. De  eerste grond betreft het feit dat de rechtspersoon ten minste drie aaneengesloten  tijdvakken geen aangifte voor de omzetbelasting dan wel voor de loonheffing heeft  ingediend, of dat hij gedurende ten minste drie tijdvakken nihilaangiften voor de  omzetbelasting dan wel voor de loonheffing heeft ingediend. De tweede nieuwe ontbindingsgrond heeft betrekking op het feit dat de rechtspersoon  niet of niet meer is gevestigd op het in het handelsregister ingeschreven adres, terwijl  ook geen opgave tot wijziging van de inschrijving is gedaan.

Een vereniging of een stichting kan momenteel worden ontbonden als wordt voldaan  aan een tweetal gronden. Een grond vervalt en daarvoor komt een nieuwe in de  plaats: de vereniging of stichting is niet of niet meer gevestigd op het in het  handelsregister ingeschreven adres, terwijl ook geen opgave tot wijziging inschrijving  is gedaan. Daarnaast wordt bepaald dat ontbinding op basis van een van deze gronden  kan plaatsvinden om de slagvaardigheid van de Kamer te bevorderen.

Voorts wordt de procedure gewijzigd, om een snellere ontbinding van rechtspersonen door de Kamer te bewerkstelligen.

Het overheidsregister van aandeelhouders

Bij de Kamer van Koophandel wordt het overheidsregister van aandeelhouders ondergebracht, een register dat helemaal niets van doen heeft met het aandeelhoudersregister dat het bestuur van een vennootschap moet aanhouden. Die laatste verplichting blijft ongewijzigd bestaan, zo blijkt uit de toelichting op het consultatievoorstel:

Onderscheid tussen het centraal aandeelhoudersregister en het register van de vennootschap

Besturen van naamloze en besloten vennootschappen dienen op grond van de artikelen 85 en 194 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek een eigen aandeelhoudersregister in te richten en bij te houden. Dit vennootschappelijk aandeelhoudersregister van de artikelen 85 en 194 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek blijft ongewijzigd. Registratie in het vennootschapsregister is noodzakelijk om als aandeelhouder de aan het aandeel verbonden rechten te kunnen uitoefenen.
Het centraal aandeelhoudersregister staat hier los van. Het heeft een ander doel, namelijk het verschaffen van informatie ten behoeve van wettelijke taken op het gebied van controle, toezicht en opsporing door aangewezen (publieke) partijen. Instelling van en registratie in het centraal aandeelhoudersregister is niet bedoeld als constitutief vereiste voor aandelenoverdracht. Voor de instelling van het centraal aandeelhoudersregister is daarom geen wijziging van het Burgerlijk Wetboek vereist.

De rol van de notaris wordt verzwaard, want de plicht om tijdig juiste en volledige informatie met betrekking  tot het aandelenbezit aan te leveren rust op de notaris, die een economisch delict begaat als hij niet aan die verplichting voldoet. Zie daarover het navolgende citaat over de algemene achtergrond van het overheidsregister:

In reactie op de initiatiefnota van de leden Groot en Recourt (Kamerstukken II  2012/2013, 32 608, nr. 1) hebben de Ministers van Veiligheid en Justitie  respectievelijk Economische Zaken en de bewindspersonen van Financiën besloten tot  de instelling van een centraal aandeelhoudersregister. Het op één centrale plaats  verzamelen en ontsluiten van informatie over aandelen en aandeelhouders biedt een  belangrijke meerwaarde ten opzichte van de huidige situatie, waarin informatie per  vennootschap wordt bijgehouden door de vennootschap, maar niet centraal  raadpleegbaar is voor de uitvoering van wettelijke taken.

Het centraal aandeelhoudersregister wordt onder beheer gesteld bij de Kamer. Dit is  efficiënt omdat informatie in dit aandeelhoudersregister functioneel één geheel zal  vormen met de reeds beschikbare handelsinformatie in het bestaande handelsregister,  dat al onder het beheer van de Kamer berust. Beschikbare aandeelhoudersinformatie  in het handelsregister betreft op dit moment zo’n 80% van de geregistreerde  vennootschappen, waarbij sprake is van registratie van de enig aandeelhouder van  een besloten vennootschap.

Daar waar nodig, is voorzien in een uitzondering voor bepalingen die wel op het  handelsregister betrekking hebben, maar niet op het centraal aandeelhoudersregister.  Een voorbeeld is dat de plicht om tijdig juiste en volledige informatie met betrekking  tot het aandelenbezit aan te leveren voor de registratie in het centraal  aandeelhoudersregister rust op de notaris en niet op de ondernemer. Dit geldt ook  voor opgave van de enig aandeelhouder. De verplichting tot de opgave ervan door de  ondernemer zelf vervalt en betekent aan zijn kant een administratieve  lastenverlichting. Indien de notaris niet voldoet aan de verplichting om gegevens aan  te leveren voor het centraal aandeelhoudersregister, is er sprake van een economisch  delict.

Op grond van artikel 2, onderdeel c, juncto artikel 17, eerste lid, onderdeel d, van de  wet wordt het handelsregister uitgebreid met een afgeschermd, dat wil zeggen  uitsluitend voor geautoriseerde partijen te raadplegen, gedeelte dat specifieke  gegevens over aandelen op naam en aandeelhouders, vruchtgebruikers en  pandhouders van aandelen op naam zal bevatten. Nadere eisen, zoals aan de  informatie en de partijen die daarvoor inzagerecht zal worden verleend, zullen worden  vastgesteld bij algemene maatregel van bestuur. Dat geldt eveneens voor de  gegevens die het register zal bevatten, alsmede de gebeurtenissen ter zake waarvan  de notaris opgave moet doen aan het centraal aandeelhoudersregister. De algemene  maatregel van bestuur, houdende de inrichting van een centraal  aandeelhoudersregister, zal op basis van artikel 17, tweede lid, niet eerder worden  vastgesteld dan vier weken nadat een ontwerp aan beide kamers der Staten-Generaal  is overlegd.

Doelstelling centraal aandeelhoudersregister

Het centraal aandeelhoudersregister heeft als primaire doelstelling het verzamelen en  ontsluiten van informatie die betrekking heeft op aandelen op naam in besloten en  niet-beursgenoteerde naamloze vennootschappen (Kamerstukken II 2012/2013, 32  608, nr. 4). Dit register biedt de mogelijkheid eenvoudig vast te stellen:

– wie de aandeelhouders van een besloten vennootschap of een niet-beursgenoteerde  naamloze vennootschap zijn, en

– welke aandelen (in welke rechtspersonen) bepaalde personen hebben.

Het gaat naast het registreren van verkrijgingen van aandelen op naam, onder meer  door uitgifte, levering en bij fusie en splitsing, ook om mutaties in het bezit van  aandelen op naam, onder andere door conversie, splitsing of samenvoeging van  aandelen of door de omzetting van de vennootschap in een andere rechtspersoon. Het  centraal aandeelhoudersregister zal in die gevallen, waarin er sprake is van meer dan  één aandeelhouder, ten opzichte van het handelsregister aanvullende (afgeschermde)  informatie bevatten met betrekking tot aandelen op naam in de betreffende besloten  vennootschap of niet-beursgenoteerde naamloze vennootschap.

Door aan te sluiten bij specifieke mutaties in eigendom of in het bezit van aandelen,  zal vanaf de inwerkingtreding het centraal aandeelhoudersregister gevuld worden met  informatie. De gefaseerde vulling waarborgt dat aandelen die veelvuldig in transacties  betrokken zullen worden, als eerste in beeld worden gebracht. Vanuit het oogpunt van  risicogestuurde controle en toezicht zijn deze transacties, bijvoorbeeld in combinatie  met bestuurswisselingen of opeenvolgende wijziging in de volmachten, het meest  interessant.

Over de toegankelijkheid van het overheidsregister staat in de toelichting:

Doordat de informatie in het centraal aandeelhoudersregister slechts voor aangewezen publieke partijen toegankelijk wordt ten behoeve van de uitoefening van hun wettelijke taken op het gebied van controle, toezicht op rechtspersonen of de opsporing van fiscale of financieel-economische vergrijpen, blijft de privacy van betrokkenen geborgd. Hierbij is meegewogen dat het aandeelhouderschap eigendom van vermogensrechten betreft en andere vermogensrechten, anders dan ten aanzien van registergoederen, op dit moment geen onderdeel zijn van enige openbare registratie en openbare registratie ook niet noodzakelijk is om de aangegeven publieke doelstelling van het centraal aandeelhoudersregister te kunnen verwezenlijken. Informatie over bestuursfuncties of commissariaten is wel openbaar omdat het zicht geeft op de bevoegdheid tot vertegenwoordiging van de onderneming in het handelsverkeer. Dat is ten aanzien van aandeelhouders niet aan de orde. (…)

In samenspraak met ondernemers-, branche- en koepelorganisaties is bezien, hoe het bedrijfsleven geholpen kan worden met toegang tot informatie uit het centraal aandeelhoudersregister zonder afbreuk te doen aan het besloten karakter daarvan (Kamerstukken II 2012/2013, 32 608, nr. 4, p. 3). Op basis van de vergaarde inzichten en voorkeuren wordt vastgesteld dat er behoefte bestaat om betrouwbare informatie uit het centraal aandeelhoudersregister in aanvulling op de bestaande informatie-uitwisseling in het private verkeer tussen ondernemingen en/of personen te gebruiken, bijvoorbeeld in het kader van ‘customer due diligence onderzoek’. Hieraan is tegemoet te komen zonder afbreuk te doen aan het besloten karakter binnen de doelbinding van dit register.

Gekozen is om te voorzien in de praktische mogelijkheid dat op verzoek van de aandeelhouder en de bestuurder van de vennootschap door de Kamer tegen kostprijs informatie verstrekt kan worden in de vorm van een gedagtekend, gewaarmerkt uittreksel. Hierdoor wordt geborgd dat de natuurlijke persoon op een praktische en laagdrempelige manier toestemming kan geven door zelf zijn persoonsgegevens aan anderen te verstrekken. De verstrekking van uittreksels treedt niet in de plaats van de onderzoeksplicht die instellingen hebben om op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme onderzoek te doen naar de ‘ultimate beneficial owner’.

Door de gekozen opbouwwijze van het register zij opgemerkt dat de gebruikswaarde van de uittreksels samenhangt met de in het centraal aandeelhoudersregister opgenomen informatie. De informatielevering via het notariaat betekent dat de inhoud betrouwbaar is, maar vanaf de start niet meteen een volledig beeld kan geven. Het register kan uitsluitend aandeelhoudersinformatie bevatten van mutaties die vanaf de inwerkingtreding van deze wet worden geregistreerd. Het aanvragen en het gebruik van de uittreksels is een vrijwillige keuze van partijen.

Inzage in de besloten registratie

De informatie in het aandeelhoudersregister zal voor aangewezen publieke diensten in het kader van specifieke wettelijke taken ten aanzien van controle en toezicht op rechtspersonen en opsporingstaken toegankelijk worden gemaakt door middel van autorisatie (Kamerstukken II 2012/2013, 32 608, nrs. 4 en 5). De aanwijzing van deze partijen zal bij algemene maatregel van bestuur plaatsvinden, zoals vastgesteld in het nieuwe artikel 29. Met het delegeren van deze aanwijzing naar het niveau van een algemene maatregel van bestuur wordt overigens dezelfde systematiek gebruikt als bij de aanwijzing van instanties die in het handelsregister mogen zoeken op de naam van natuurlijke personen (artikel 28). Ook voor die gegevens geldt dat slechts geautoriseerde instanties deze mogen inzien.

Daarnaast worden aandeelhoudersgegevens ook voor het notariaat raadpleegbaar en zullen notarissen nadrukkelijk worden toegevoegd als partij die op naam van natuurlijke personen aandeelhoudersinformatie kunnen inzien. Het ontsluiten en gemakkelijker doorzoeken van informatie die in het aandeelhoudersregister is opgenomen, zal voor het notariaat op langere termijn ertoe leiden dat tijdrovende werkzaamheden die thans met recherche zijn gemoeid, kunnen worden gereduceerd. Dit omdat het register als belangrijke aanvullende recherchebron voor het notariaat zal kunnen gaan functioneren. Dit is eveneens in het belang van de aandeelhouder, omdat een aandelenoverdracht hierdoor sneller kan worden afgewikkeld. Bij algemene maatregel van bestuur wordt nader bepaald welke gegevens de notaris kan raadplegen en de wijze waarop dit kan gebeuren.

Natuurlijke personen die aandeelhouder zijn, zullen op grond van bestaande privacywetgeving inzage kunnen hebben in informatie die over hen is opgenomen. Bestuurders van vennootschappen kunnen een uittreksel opvragen waaruit blijkt welke (nieuwe) personen op een bepaald moment als aandeelhouder van die vennootschap in het aandeelhoudersregister staan.

Rol Kamer van Koophandel bij uitgifte van de Legal Entity Identifier

De voorgestelde wijzigingen hebben ook betrekking op de rol van de Kamer van Koophandel bij het hitgeven van de Legal Entity Identifier (LEI). In de toelichting bij het consultatievoorstel wordt opgemerkt:

De Kamer fungeert op verzoek van de Autoriteit Financiële Markten en de Nederlandsche Bank als uitgiftestation (Local Operating Unit) voor het uitgeven en verlengen van de Legal Entity Identifier (LEI) voor juridische entiteiten die ingeschreven staan in het handelsregister. Sinds 14 juni 2013 is de Autoriteit Financiële Markten formeel de zogenoemde Sponsor Authority van de Kamer en verifieert of de Kamer aan de wereldwijd overeengekomen vereisten voldoet. De Kamer geeft uitsluitend LEI’s af aan juridische entiteiten, waarvoor al geldt dat zij in het handelsregister zijn ingeschreven. Overigens zijn aan een onderneming of een rechtspersoon reeds verschillende andere nummers verbonden die een identificerende functie hebben.

De LEI is een wereldwijd uniek 20-cijferig identificerend nummer voor alle rechtspersonen en ondernemingen die bepaalde financiële producten bezitten en/of verhandelen. Dit is gebaseerd op verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 4 juli 2012 betreffende OTC-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters en de Uitvoeringsverordening nr. 1247/2012 van de Commissie van 19 december 2012 tot vaststelling van technische uitvoeringsnormen met betrekking tot de formattering en de frequentie van de transactierapportage aan transactieregisters overeenkomstig Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad betreffende otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters (PB L 352 van 21 december 2012).

Gebruik van de LEI is op dit moment al verplicht voor de rapportage van derivaten op basis van de bovenstaande verordening.

De LEI wordt niet alleen gebruikt bij de rapportage van derivaten, maar is nadrukkelijk ook bedoeld als een multifunctionele identifier, bijvoorbeeld voor de rapportage van beursderivaten, the European Banking Authority-bankenrapportages en bij bepaalde securitisaties. Tevens is de LEI al genoemd als mogelijke identifier voor alle Single Euro Payments Area (SEPA)-incassanten in de Europese Unie en in een Wereldbank rapport als identifier voor bedrijven in kredietregisters.

De Kamer voert deze taak momenteel uit als facultatieve taak op basis van artikel 31, eerste lid, van de Wet op de Kamer van Koophandel. Bij de aanwijzing van de uitgifte van de LEI als facultatieve taak van de Kamer is reeds aangegeven dat dit van tijdelijke aard was en dat deze taak alsnog verankerd zou worden in de handelsregisterregelgeving. De LEI wordt als authentiek gegeven opgenomen in de artikelen 9 en 12 van de wet. Het authentieke karakter kan worden ontleend aan het feit dat het opnemen van de LEI in het handelsregister onder de doelstelling valt die genoemd is in artikel 2, aanhef en onder c, van de wet: het registreren van alle ondernemingen en rechtspersonen als onderdeel van de gegevenshuishouding die bijdraagt aan het efficiënt functioneren van de overheid. De Kamer registreert ook de LEI’s die door een ander uitgiftestation zijn verstrekt.

De vaststelling van het tarief voor de aanvraag en verlenging van de LEI wordt vastgelegd op het niveau van een ministeriële regeling.

Consultatievoorstel: zoeken op personen

Er wordt een wijziging voorgesteld inzake het zoeken op persoonsnaam. De hoofdregel is dat gegevens gerangschikt naar natuurlijke personen slechts worden verstrekt aan een  selecte groep van bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak, ter uitvoering van een bepaalde wettelijke taak.

In het voorstel wordt de autorisatie om te mogen zoeken gedelegeerd naar een amvb:

2.3 Delegatie van de autorisatie om te mogen zoeken op persoonsnaam (…)
Op grond van artikel 28 van de wet, die daarmee uitwerking geeft aan de Wet bescherming persoonsgegevens, mag de Kamer gegevens gerangschikt naar natuurlijke personen uitsluitend verstrekken aan een (zeer selecte) groep van bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak, ter uitvoering van een bepaalde wettelijke taak. Toevoeging van een bepaalde organisatie aan die lijst kan thans alleen bij wetswijziging. Dit betekent een langdurig proces, waarbij niet snel ingespeeld kan worden op de eventuele terechte behoefte om een bestuursorgaan aan de lijst van de geautoriseerde instanties toe te voegen.
Om de bovenstaande redenen wordt in dit wetsvoorstel de autorisatie om te mogen zoeken op natuurlijke personen gedelegeerd naar een algemene maatregel van bestuur. Hierbij blijft onveranderd dat de behoefte om te zoeken op gegevens gerangschikt naar natuurlijke personen rechtstreeks moet voortvloeien uit een wettelijke taak, en op die wijze wordt de autorisatie ook wettelijk begrensd. Per geval zal, zoals nu al het geval is, zorgvuldig worden beoordeeld of een eventuele toevoeging aan de lijst met geautoriseerde instanties gerechtvaardigd is, zowel vanuit het oogpunt van de goede vervulling van hun wettelijke taken als vanuit het oogpunt van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Omdat de geautoriseerde instanties niet meer op wetsniveau worden aangewezen, is, om de democratische controle te blijven waarborgen, in het nieuwe vijfde lid van artikel 28 van de wet bepaald dat de voordracht voor een algemene maatregel van bestuur waarin de wijzigingen in de lijst met de geautoriseerde instanties worden aangebracht, niet eerder wordt gedaan dan vier weken nadat het ontwerpbesluit aan beide kamers der Staten-Generaal is overgelegd (voorhangprocedure).

Rol van handelsregister bij bestrijding van criminaliteit

Het Nederlandse handelsregister gaat een centrale rol spelen bij de overheidsactiviteiten ter bestrijding van allerlei vormen van criminaliteit. Dat wordt geïllustreerd in de uitvoerige toelichting op het wijzigingsvoorstel.

Meer informatie

Advertisements

Over Ellen Timmer, advocaat ondernemingsrecht @Pellicaan

Verbonden aan Pellicaan Advocaten, http://www.pellicaan.nl/, kantoor Capelle aan den IJssel (Rotterdam), telefoon 088-6272287, fax 088-6272280, e-mail ellen.timmer@pellicaan.nl ||| Weblogs: algemeen: http://ellentimmer.wordpress.com/ ||| modernisering ondernemingsrecht: https://flexbv.wordpress.com/
Dit bericht werd geplaatst in Aandeelhoudersregister (landelijk), Bestrijding misbruik rechtspersonen, insolventierecht, Bestuursverbod, Ondernemersplein, handelsregister en KvK en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Consultatie over een ‘regeldruk beperkend’ wetsvoorstel | wijziging handelsregisterwetgeving

  1. Er is destijds wel een veegwet geweest, maar daar is de artikel 210 lid 5 problematiek uitgehaald.
    Hoewel er allerlei stemmen opgaan dat bepaalde elementen uit de flex-bv wetgeving en de 1e bestuur & toezicht wet verduidelijkt moeten worden, heb ik de indruk dat de wetgever er niet zo mee bezig is.
    Ik heb er nog niets over voorbij zijn komen…

    Met vriendelijke groet,
    Ellen

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s